Institutioneel geweld/discriminatie

Wat is institutioneel geweld/discriminatie? Institutioneel betekent dat het geweld werd uitgevoerd door een organisatie/systeem. Dit betrof instellingen zoals Moederheil en discriminatoir beleid door overheidsinstanties zoals de Raad voor de Kinderbescherming en de FIOM. 

In het geval van de moeders die in de vorige eeuw geforceerd van hun kinderen werden gescheiden betrof dit met name de psychische druk die op hen werd uitgeoefend. Door hen te kleineren en aan te geven dat ze (psychisch en financieel) niet in staat waren om hun eigen kind groot te brengen en te benadrukken hoe fout het was dat ze ongehuwd zwanger waren geraakt, drukte dit als een loden last op de schouders van de moeders waardoor ze in de meeste gevallen geen andere uitweg meer zagen dan hun kind af te staan. 

Het institutioneel geweld m.b.t. de kinderen bestond voor de baby's in Moederheil uit het door hen "koest" te houden door druppels Mellerette toe te voegen aan de babymelk. Daarnaast werd het de baby's en kinderen onmogelijk gemaakt om zich te hechten aan hun verzorgsters door het personeel met regelmaat te wisselen. Onder meer vanwege een beperkte beschikbaarheid van personeel werden kinderen geregeld met een tuigje vastgezet aan hun bedje. Op die manier ontbrak het de kinderen aan de broodnodige aandacht en zo ontstonden er ontwikkelstoornissen bij kinderen waardoor zij nòg moeilijker te plaatsen waren in een adoptiegezin. Deze verwaarlozing is ook een vorm van geweld.

Op dit moment is er een discussie gaande binnen de Nederlandse politiek m.b.t. institutioneel racisme door de Belastingdienst en dan specifiek in het geval van de Toeslagenaffaire. Nog maar zeer recentelijk ging het over de misstanden in de jeugdzorg. En ook daar is het laatste woord nog niet over gezegd.

Er is sprake van institutioneel racisme als beleid en geschreven en ongeschreven regels van instituten of organisaties leiden tot ongelijke behandeling op basis van afkomst, etniciteit of religie.

Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme

Het is goed dat hier nu (beter laat dan nooit) aandacht voor is. Wat mij opvalt zijn de paralellen die te trekken zijn met de vrijwel vergeten geschiedenis van de institutionele misstanden m.b.t. gedwongen binnenlandse afstand van baby’s in de vorige eeuw.

In het geval van afstandsmoeder Trudy Scheele besliste de rechtbank dat de Raad voor de Kinderbescherming (lees: de Overheid) niet aansprakelijk kan worden gesteld omdat de tijdsgeest anders was. 'De maatschappelijke en religieuze verhoudingen waren destijds anders'. Bovendien is de zaak verjaard.

Waar de rechtbank aan voorbij ging is het feit dat juist de overheid de allesbepalende factor was door te definiëren en concretiseren hoe de maatschappij destijds behoorde te functioneren, m.b.v. wet- en regelgeving. M.a.w. de maatschappij functioneerde op de manier zoals dat door de overheid werd bepaald. Net zoals dat tegenwoordig het geval is. Hierdoor is, in mijn optiek, de overheid wel degelijk verantwoordelijk en aansprakelijk voor de institutionele misstanden die werden begaan.  

Institutionele discriminatie

Ik ben dan ook van mening dat de misstanden waar binnenlandse afstandsmoeders en -kinderen mee werden geconfronteerd naadloos aansluiten bij deze relatief nieuwe toeslagen en jeugdzorg categorieën. De afstandsmoeders werden institutioneel gediscrimineerd, zij werden door de betreffende instanties behandeld als derderangs burgers waardoor hen onpeilbaar diep leed is aangedaan. De afstandskinderen werd een complete familie ontnomen, dossiers werden gemanipuleerd, geheimhouding werd hen opgelegd, veel dossiers bleven gesloten of waren “vernietigd”, etc., etc.
Dit is dan ook een uitgelezen kans om nogmaals aandacht te vestigen op het institutioneel geweld waar onze doelgroep (afstandsmoeders en -kinderen) mee te maken heeft gehad. Het is m.i. erg belangrijk om dit opnieuw onder de aandacht te brengen van de landelijke politiek.

Er zijn al diverse lotgenoten geweest binnen onze doelgroep die, met succes, een beroep hebben gedaan op het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Het feit dat hen een schadevergoeding is toegekend ondersteunt het feit dat er daadwerkelijk sprake is geweest van institutioneel geweld in tehuizen zoals Moederheil. En dat betreft niet alleen fysiek, maar ook psychisch geweld.

Nu ben ik geen jurist, maar dit lijkt mij toch een uitgelezen kans om te kunnen aanhaken bij deze maatschappelijke ontwikkeling van aandacht voor dit soort institutionele misstanden door de overheid. Het zou mooi zijn als deze voorzet kan worden ingekopt door een deskundige, advocaat of politicus, omdat kan worden aangetoond dat ook in het geval van binnenlandse afstandsmoeders en -kinderen de overheid verwijtbaar nalatig is geweest en deze mensen aan hun lot heeft overgelaten.

Wellicht dat, door een klacht in te dienen bij de Nationaal Coordinator tegen Discriminatie en Racisme, de minister voor Rechtsbescherming overtuigd kan worden van deze over het hoofd geziene misstanden.

Lucas Verberne

Geef een antwoord