Er is op dit moment nogal wat aan de hand, m.b.t. excuses. Velen van ons zitten met smart te wachten op excuses van de overheid en zelf ben ik van mening dat excuses afkomstig moeten zijn van ALLE betrokken partijen of op zijn minst vertegenwoordigers ervan. Het was namelijk niet alleen de overheid die in deze geschiedenis een cruciale rol speelde.
Vaak wordt vergeten dat het de kerk was die als eerste het ongehuwde moederschap veroordeelde, omdat het niet paste in het christelijke wereldbeeld waarbij het huwelijk de hoeksteen van de samenleving was/is. Elke zondag werd dit vanaf de preekstoel verkondigd aan de miljoenen geïndoctrineerde gelovigen.
Dat deze boodschap erin ging als zoete koek blijkt wel uit het feit dat de christelijke ambtenaren en andere gelovigen dit religieuze beeld als maatschappelijke norm aannamen en het vol ijver in de praktijk brachten. Hierdoor speelden de diverse maatschappelijke en overheidsorganen een cruciale rol in het bewust beschadigen van vele tienduizenden mensen in Nederland. En miljoenen wereldwijd.
Als je een leugen maar vaak genoeg herhaalt, dan gaan ze het vanzelf geloven
En dat deze leugen (het verwerpelijke van het ongehuwde moederschap en haar bastaardkind) als waarheid werd geaccepteerd, dat hebben we wel gemerkt. Deze leugen werd nog versterkt door de daaropvolgende leugen:
Adoptie is een redding
Vol enthousiasme stortten de overheid, de kerk en de maatschappij zich op deze “redding”: het stigmatiseren van de ongehuwde moeders en hun kinderen. Want een bastaardkind had natuurlijk een “rugzakje” en moest dus “gered” worden. Van trauma’s had nog niemand gehoord. De kindjes waren allemaal “goed terechtgekomen” door deze gruwelijke, maar toch “nobele” daad. De betrokken partijen konden trots zijn op hun resultaat. Tienduizenden mensen die een nieuw label kregen, hun verleden compleet uitgewist en vervangen door een nieuwe identiteit.
Excuses onder dwang
Al jaren zijn vertegenwoordigers van ons in gesprek met autoriteiten. Talloze pogingen zijn er gedaan om autoriteiten te laten inzien hoe schadelijk hun acties in het verleden zijn geweest en bij zoveel mensen hun leven hebben verwoest. Simpelweg om begrip te kweken of beter nog, empathie. Maar dat blijkt nogal een opgave te zijn, want de huidige vertegenwoordigers van de betrokken partijen en instellingen en organisaties staan helemaal niet te trappelen om verantwoording af te leggen voor de misstanden uit het verleden waar zij destijds verantwoordelijk voor waren en actief aan meewerkten.
De tweeslachtigheid blijkt wel uit het feit dat bijvoorbeeld de kerk aangeeft dat zij er altijd waren voor het behoud van de relatie tussen moeder en kind, maar de nonnen ondertussen wèl actief het kind van de moeder scheidden.
Of de FIOM die zich verschuilt achter dat de huidige organisatie niet dezelfde FIOM is die toen actief betrokken was bij het scheiden van moeder en kind. Het excuus: er zijn talloze fusies geweest, waardoor de organisatie totaal is veranderd. Vreemd genoeg draagt de organisatie tot op heden wel nog steeds dezelfde naam, waarmee men feitelijk de oorspronkelijke identiteit (inclusief besmet imago van betrokkenheid) in stand houdt.
Hypocrisie
Maar al te vaak hebben we in gesprekken met de instanties te horen gekregen hoe erg men het allemaal voor ons vindt en hoe zeer men met ons meeleeft. Dan krijg je het gevoel dat men het ook meent. Maar de schijn bedriegt, want er hangt namelijk een prijskaartje aan. Het mag namelijk allemaal niks kosten. Geen imagoschade en vooral geen financiële schade voor de verantwoordelijke partijen. Dat wij zelf zowel emotionele, psychische als financiële schade hebben geleden en daar al decennia mee worstelen is volstrekt irrelevant. Dat is ondergeschikt aan de politieke, financiële en religieuze belangen van de autoriteiten en instanties.
Ik heb veel respect voor mijn medestrijders in deze. En de frustratie van het continue “Nee” als antwoord te moeten aanhoren, daar word je niet bepaald vrolijk van. Want wat willen wij nu eigenlijk? We willen oprechte en welgemeende excuses, zonder voorwaarden en restricties, we willen gehoord en gecompenseerd worden voor wat ons is aangedaan. Overigens wil niet iedereen dat. Maar het is al duidelijk dat we daar niet op hoeven te rekenen.
Vanuit de kerk komt er na de reactie die ik in 2023 ontving op mijn open brief aan de kerk alleen een oorverdovende stilte. De overheid zet vol zijn hakken in het zand en is zo flexibel als gewapend schokbeton. Geen krimp geven ze. Het enige dat de overheid bereid is om te doen is een videoboodschap op te nemen waarin excuses worden gemaakt. Excuses via een videoboodschap? Ik dacht eerst dat het als grap bedoeld was, maar het tegendeel blijkt waar.
Afgedwongen excuses
Waarom afgedwongen? Omdat wij er zelf om hebben gebeden en gesmeekt. Omdat wij op onze knieën hebben gevraagd om excuses. Wat zeggen mij afgedwongen excuses via een videoboodschap? Dat de overheid geheel niet bereid is om de confrontatie aan te gaan met de slachtoffers. Dat de overheid zich volstrekt niet verantwoordelijk voelt voor wat ons is aangedaan, en de rechter gaat hier zelfs in mee (uitspraak rechter tegen Trudy Scheele). Ons vooral niet in de ogen te hoeven kijken terwijl je je afgedwongen excuses uitspreekt in een tien minuten durende videoboodschap, tussen de bedrijven door opgenomen in een kamertje op het Ministerie van Justitie, is de weg van de minste weerstand. Nadat de boodschap is opgenomen en verspreid gaan de heren en dames ambtenaren gewoon weer over tot de orde van de dag. Alsof er niets is gebeurd. De overheid veegt letterlijk zijn achterwerk af met onze gevraagde (afgedwongen) excuses. Het mag namelijk niets kosten en al helemaal geen imagoschade. Dus het is prettiger voor de overheid als alles gewoon fijn onder het kleed blijft. Het is stuitend en respectloos.
Geen begrip, geen empathie en vooral geen verantwoordelijkheidsbesef. Uit alles is af te leiden dat wij niet serieus worden genomen door de autoriteiten. We zijn niet meer dan het steentje in de schoen van de overheid, een luis in de pels van de ambtenaren en de kerk.
Je kunt je afvragen of dergelijke excuses enige waarde hebben. Er zullen altijd mensen zijn die er genoegen mee nemen. Voor mij geldt dat niet. Afgedwongen excuses zijn niet meer dan een holle schil, want het is niet vanuit henzelf en in hun eigen bewoording gekomen.
Daarnaast zijn excuses op zich voor mij al helemaal niet voldoende. Belangrijk om hierbij te melden is dat wij allen zeer grote schade hebben geleden, tot op de dag van vandaag.
Ons is ongevraagd onze gehele familie afgenomen. Er is ons hiermee bewust leed aangedaan. M.a.w. excuses zonder schadevergoeding is voor mij al helemaal nietszeggend. Hoe hoog zou die schadevergoeding dan moeten zijn? In ieder geval zodanig dat het de betrokken partijen pijn doet. En dus geen schandalig lage afkoopsom t.w.v. €5000, want daar veeg ik mijn * mee af.
Nieuwe ontwikkelingen
Met het vertrek van de NSC uit het demissionaire kabinet en het opstappen van Teun Struycken als staatssecretaris lijkt het erop dat onze kansen op een excuus, laat staan een schadevergoeding minimaal zijn geworden. Door politieke prioriteiten staan we zo’n beetje weer helemaal achteraan in de rij. Op korte termijn hoeven we dan ook niets te verwachten, als er al überhaupt iets gaat gebeuren, en daar lijkt het helemaal niet op. In ieder geval niet voor de verkiezingen.
