Reflectie CIO
Het Interkerkelijk Contact Overheidszaken kwam met de volgende verklaring als reactie op de roep om kerkelijke excuses en schadevergoeding door de kerken.
Artikel in Trouw
Trouw besteedde hier aandacht aan in het volgende artikel.
Reactie Moederheil.nl n.a.v. “reflectie” door de kerk
Wat is erger? Geen excuses willen aanbieden om de verantwoordelijkheid te ontlopen of cruciale feiten weglaten waardoor het lijkt alsof “het allemaal niet aan ons heeft gelegen“? Met de woorden in Trouw dat de kerken ‘wel een rol‘ speelden bagatelliseert de kerk haar eigen rol.
Zonder het religieuze narratief, dat het ongehuwd moederschap niet aan de christelijke normen en waarden voldoet, was er zelfs nooit sprake geweest van gedwongen afstand. De kerk is er de oorzaak van!
Ik ben diep geschokt door de afwijzende houding van de kerk, maar het verrast mij totaal niet. De schijnheiligheid waarmee woordvoerder Arthur Miedema van het CIO het standpunt van de kerk verwoord is werkelijk een dolksteek in de rug van de vele tienduizenden slachtoffers van gedwongen afstand.
Welke feiten heeft de kerk weggelaten in haar narratief dat “De kerken wijzen op de waarde van het gezin in de Bijbelse traditie. Vanuit dat uitgangspunt is het bij elkaar houden van moeder en kind een belangrijke leidraad geweest“? De heer Miedema “vergeet” hier gemakshalve bij te vertellen dat de kerk onder het gezin verstaat: het gehuwde gezin. En niets anders dan dat. Want het huwelijk is de “hoeksteen van de samenleving” volgens de christelijke doctrine. Een ongehuwde moeder vormde volgens diezelfde filosofie geen gezin. De heer Miedema vergeet ook te vertellen dat het dit narratief is dat de kerk al eeuwenlang predikt vanaf de kansel, 52 zondagen per jaar.
Alles wat niet aan dit narratief voldoet, zoals het ongehuwde moederschap en haar bastaard kinderen, valt per definitie buiten de barmhartige christelijke boot. Het was de kerk die dit beeld er bij de gelovigen inprentte, elke zondag weer. Net zolang totdat de maatschappij dit als enige “waarheid” en “juistheid” had geabsorbeerd. De kerk is de bedenker en bron van onze ellende geweest. De overheid was de uitvoerder.
De afstandskinderen waren helemaal geen weeskinderen. Zij hadden al ouders, maar dat stonden de kerk en de daardoor verzuilde maatschappij niet toe, want het voldeed niet aan het christelijke ideaalbeeld. De kerk heeft ze tot weeskinderen gemaakt! Dàt had de heer Miedema er nog even bij moeten vertellen, maar dat was hij even “vergeten”.
Tot zover gaan de naastenliefde en de verheerlijkte barmhartigheid van de kerk. Iedereen is welkom, behalve diegenen die niet aan het christelijke plaatje voldoen. Voldoe je niet aan dit narratief, dan word je buitengesloten en dat is precies wat er hier is gebeurd. De ongehuwde moeders die gestigmatiseerd en verguisd werden en hun bastaardkinderen die van hun identiteit en complete families werden beroofd. Deze hypocrisie maakt me woest.
Het ergste is nog dat het de kerk volstrekt ontbreekt aan introspectie en zelfkritiek. Het spreekwoord zegt genoeg:
De splinter in andermans oog wel zien, maar niet de balk in je eigen oog”
Biecht
Nee, aan de kerk heeft het allemaal niet gelegen en legt gemakshalve wel de schuld bij de maatschappij, maar enig verantwoordelijkheidsbesef voor de eigen rol of compassie voor het leed van de tienduizenden slachtoffers die hun hele leven al worstelen met het trauma dat hen door de lieve, naasten liefhebbende nonnetjes is aangedaan, daaraan ontbreekt het de kerk volledig.
Als je durft te spreken over erkenning van het leed, zonder ook maar enige bereidheid te tonen tot introspectie of om je eigen rol kritisch tegen het licht te houden, maar wél spreekt over “pastorale begeleiding en ondersteuning”, dan zou het allereerst moeten beginnen met zelf schuld belijden. En juist daaraan ontbreekt het de kerk.
Vergeving is pas mogelijk na zelf eerst je schuld te belijden!
Want dát is waar onze heling begint: dat de verantwoordelijken toegeven dat ze fout waren in plaats van naar de maatschappij te wijzen. De kerk die zelf verantwoordelijk was voor het verzuilen van de maatschappij.
De kerk zou eerst eens bij zichzelf te biecht moeten gaan en alle misstanden, en vooral al het leed dat zij door de eeuwen heen heeft veroorzaakt, moeten opbiechten. Het is nogal een waslijst. Maar dát doet de kerk niet.
De reactie van de heer Arthur Miedema van het CIO met betrekking tot het “erkennen van het leed” is dan ook respectloos, schaamteloos en vooral schijnheilig. Het is ronduit een schande! Deze dolksteek in de rug krijgen we bovenop ons levenslange trauma dat we te danken hebben aan de kerk en de overheid.
Hiernaast een beknopt overzicht van op welke wijze de kerk haar naasten lief heeft. En vervolgens doen alsof hun neus bloedt als het om verantwoording afleggen gaat. Met dergelijke ernstige misstanden zit toch niemand te wachten op pastorale begeleiding en ondersteuning van de partij waaraan je je leed hebt te danken?
Waarom kan de Paus wel persoonlijk excuses maken voor het leed dat de kerk heeft veroorzaakt bij de Indigenous Peoples in Canada, maar niet aan de slachtoffers van gedwongen afstand?
De schijnheilige religieuze hypocrisie van de kerk is gewoon ronduit stuitend en een diepe belediging voor de slachtoffers van gedwongen afstand. 😡
Religieuze misstanden
- Seksueel misbruik en doofpotcultuur (20e–21e eeuw)
- Misbruik van kinderen en kwetsbare personen door geestelijken, vaak jarenlang toegedekt of intern afgehandeld zonder aangifte bij justitie.
- Discriminatie van vrouwen en LHBTQ+-personen (20e–21e eeuw)
- Uitsluiting van vrouwen uit kerkelijke ambten en veroordeling of afwijzing van homoseksualiteit en genderdiversiteit.
- Gedwongen afstand van baby’s door ongehuwde moeders (20e eeuw)
- Ongehuwde vrouwen werden door kerkelijke en maatschappelijke druk vaak gedwongen hun kind af te staan. In landen als Ierland, Nederland en België speelden katholieke instellingen hierin een grote rol. Vrouwen werden opgesloten in opvanghuizen of “moedertehuizen”, waar schaamte, dwang en sociale uitsluiting centraal stonden. Veel moeders en kinderen dragen daar hun leven lang trauma’s van mee.
- De Magdalene Laundries (19e–20e eeuw)
- Vooral in Ierland werden vrouwen die als “gevallen” golden — ongehuwde moeders, slachtoffers van verkrachting of jonge vrouwen die als “te vrij” werden gezien — onder harde omstandigheden tewerkgesteld in katholieke wasserijen. Ook in Nederland bestonden vergelijkbare instellingen, zoals De Goede Herder.
- Mishandeling in internaten, weeshuizen en kloosters (19e–20e eeuw)
- Fysiek, psychisch en soms seksueel geweld tegen kinderen in katholieke instellingen, onder meer in Nederland, Ierland, Canada en België.
- Residentiële scholen voor inheemse kinderen (19e–20e eeuw)
- Bijvoorbeeld in Canada, waar kinderen van hun families werden gescheiden om “geassimileerd” te worden. Daar vonden mishandeling, verwaarlozing en culturele genocide plaats.
- Dwangmatige opvoeding en onderdrukking (19e–20e eeuw)
- Strenge disciplinering, schuld- en schaamtecultuur en onderdrukking van seksualiteit en afwijkende levenswijzen.
- Kolonialisme en bekeringen onder dwang (15e–20e eeuw)
- Samenwerking tussen missionering en koloniale machten, waarbij inheemse culturen en religies werden onderdrukt.
- Onderdrukking van vrouwen en seksualiteit (doorlopend, vooral vanaf de middeleeuwen)
- Vrouwen werden structureel ondergeschikt gemaakt, terwijl seksualiteit vaak werd benaderd vanuit schuld en schaamte.
- Onderdrukking en vervolging van wetenschap en vrije denkers (16e–17e eeuw)
- Bekende voorbeelden zijn conflicten rond Galileo Galilei en andere denkers wier ideeën strijdig werden geacht met de kerkelijke leer.
- Heksenvervolgingen (15e–17e eeuw)
- Hoewel complexer dan alleen “de kerk”, speelden religieuze autoriteiten in delen van Europa een belangrijke rol bij vervolgingen van vrouwen die als heks werden bestempeld.
- Financiële en machtsmisstanden (vooral middeleeuwen–heden)
- Corruptie, aflatenhandel in de middeleeuwen, politieke beïnvloeding en bescherming van institutionele belangen boven individuele slachtoffers.
- De inquisitie (12e–19e eeuw)
- Kerkelijke rechtbanken die ketterij bestreden, soms met marteling, gevangenschap en executies.
- Kruistochten en religieus geweld (11e–13e eeuw)
- Oorlogen gevoerd in naam van het geloof, waarbij miljoenen omkwamen.
- Antisemitisme (door de eeuwen heen)
- Eeuwenlange verspreiding van anti-Joodse denkbeelden door kerkelijke leiders en instituties, wat heeft bijgedragen aan discriminatie en vervolging.
Opinie hoofdredactie Trouw n.a.v. bovenstaand artikel
De hoofdredactie van Trouw heeft gereageerd op de starheid van het CIO.